Кәмшаттың анасын бейітке ертіп әкеткен сәби...

  • 19
Кәмшаттың анасын бейітке ертіп әкеткен сәби...

Бiздiң ауыл тауға жақын орналасқан. Түнде үйден шықсаң, жақын маңнан қарауытқан тау сұлбасы төбеңнен төне қарап тұрады. Басқаларға қайдам, етегiнен ойын үзiлмейтiн ауыл өзiмiзге қатты ұнайды. Жаз бойы қозы-лақтар маңырап, балалардың шатты күлкiлерiнен ол жер жаңғырып жатса, қыс мезгiлiнде сырғанақтың дәуренi жүрiп тұрады. Шаналарын көтерген қара домалақтар қырдан ылдиға қарай зуылдап, кеш қарайғанша сол маңайдан шыққылары келмейдi. Тек ата-аналарының айқайынан соң ғана үйлерiне әрең тарайтын.

 

Сол қыратқа жақын жерде Теңгебай деген кiсiнiң отбасы тұрған екен. Тұрған екен деген себебiмiз, олар үй тұрғызып болған соң көп ұзамай Сайрам жаққа көшiп кеткенде жаңа үй көршiлердiң бақылауына қала берген. Ой, ол үйде кiм тұрмаған дейсiз? Колхоздың парторгi де, ауылға жаңа келген фельдшер әйел де бiраз жыл тұрып, кетiп қалған. Өткен жылы ол үйге Жуалы жақтан бал арасын өсiрушi бiр ағай көшiп келдi. Әйелi, екi-үш баласы бар олар келе салысымен қаңырап бос тұрған үйдi сылап-сипап, әктеп ретке келтiрiп, тұрып жатты. Сол бал арасын өсiрушi ағайдың Кәмшат деген қызы бiзбен бiрге оқитын болды. Аудан орталығында тұрғандықтан ба, ол қыз орысшаға жүйрiк едi. Ұзын бойлы, арық қыз жүгiргенде алдына жан салмайтын. Мiнезi қарапайым әрi жайдары Кәмшат бiздi жатырқамай ортамызға тез сiңiсiп кеттi.

 

Осылайша, ауылдың шағын мектебiнде оқып жаттық. Содан қыс ортасында оқыс оқиға болды. Кәмшаттың анасы түн ортасында далаға шығып кетiп, оралмаған. Бiр нәрседен сезiктенген үй иесi Жармұқан ағай әйелiн iздеуге шығады. Ол күнi қар қалың жауып, шақпақтың өкпек желi өршелене соғып тұрған. Бүкiл жер-көктi шарлаған Жармұқан әйелiн ауылдың шетiндегi ескi мазардан табады. Шашы дудырап, жалаң аяқ, жеңiл көйлекпен шыққан әйелi мазар жанындағы тұт ағашын құшақтап ағыл-тегiл жылап отыр екен... Содан үйiне әкелiп, жылы орап, молда-қожаларды шақырған ғой. Үш күннен кейiн қызуы қайтып, өз-өзiне келген әйелi болған жайды баяндайды.

 

Түнде дәрет сындыруға шыққан бұл бiр жас баланың даусын естидi. Шырқырап шыққан сәбидiң үнi тiптi жақын жерден шығады. Сол дауыс әйелдi өзiмен бiрге ертiп кете берген ғой. Көне бейiтке келгенде сәби дауысы мүлде естiлмей әйел сол жерде талып құлайды... Осы оқиғадан соң Кәмшаттың анасы күзде-көктемде құстар келiп қайтқанда қатты ауыратынды шығарды. Қарауылдап отырмаса басы ауған жағына да кетiп қалудан тайынбайды.

 

– Сол үйден тезiрек көшсек екен, – дейдi Кәмшат мектепке келгенде мұңайып, – Сенесiңдер ме, түнiмен ұйықтай алмай шығамыз. Көзiң iлiнiп бара жатса үйдiң төбесi дүңкiлдеп, әлдекiмдер көкпар шауып жатқанға ұқсайды. Болмаса бiреулердiң шыңғырған дауыстары шығып, зәреңдi ұшырады. Ондайда көбiнесе шамды жағып қойып атар таңды көзбен әрең атырамыз. Биылғы қыстан шықсақ, әкем көшемiз деп отыр.

 

Бiр күнi мектепте “Қыз сыны” байқауы өтетiн болды. Күн кешкiрiп қалған. Кәмшат жоқ, көрiнбейдi. Қыздар тықыршып “Бәкен, сен Кәмшатқа барып келшi, үйiң жақын ғой. Ендi жарты сағаттан соң бастамасақ сынып жетекшiмiз ұрсады” деп қоймаған соң Кәмшатты ертiп келмекшi болып жолға шықтым.

 

Қалың түскен қарды борпылдата кешiп тау жаққа тым жақын орналасқан Кәмшаттың үйiне келдiм. Келiп, ит шығып қалмасын деген сақтықпен ысқырдым. Бiрақ оныма жауап болмаған соң, жайлап iшке қарай ендiм. “Кәмшат, Кәмшат!” деп айқайласам, оған ешкiм де үн қатпады. Терезе жағынан жағалап өтiп есiгiне келсем құлып тұр. Демек, бұлар үйiнде жоқ екен ғой, қайтайын деп үйдегi терезелердiң тұсынан өте бергенiмде әлдекiмнiң қараң ете қалғанын байқадым.

 

“Ой, қу Кәмшат-ай менi көрiп әдейi тығылып қалған екен, ғой” деген оймен терезеге үңiлдiм. Iште май шам жанып тұр екен. Үлкен айна жанында жүзiн терiс бұрған бiр бойжеткен қыз шашын тарап отыр. “Кәмшат, бұл мен ғой. Неге “Қыз сынына” бармадың? Бол, жүр кеттiк. Менi қыздар саған әдейi жiбердi”, – деп терезенiң сыртынан айқайладым. Бiрақ ол менiң айтқаныма селт етпедi де. Сосын, болмаған соң терезенi тоқпақтадым. Сол сәт шашын терiс қарап тарап отырған қыз маған қарады. Ол Кәмшатқа мүлде ұқсамайтын едi. Басы денесiнен едәуiр үлкен қоңқақ мұрын, салпы ауыз қыз маған оқтала қарағанда шүңiрек көзi­нен от ұшқындап, салпы аузынан үшiр тiстерi ақсия көрiнедi. Ол менi көрдi де мысықтың даусына ұқсас бiр жабайы даусымен шыңғырып қоя бердi...

 

Сiз сенесiз бе, оқырман, сенбейсiз бе, оны өзiңiз бiлесiз. Ал мен ол жерден қалай қашып шыққанымды бiлмеймiн. Екi аяқтап қаштым ба, төрт аяқтап қаштым ба, бiлмеймiн. Бiр бiлгенiм, мектепте емес үйде жатырмын. Әжем бәйек болып, аузыма су тамызуда екен. Жамалбек атаны шақырып, дұға оқытыпты. Арада бiраз күн өтiп, өзiме-өзiм келген соң Кәмшаттардың сол күнi азанда көшiп кеткенiн естiдiм. Ал сонда ол үйде шашын тарап, шамды жағып отырған қыз кiм болды екен? Аруақ па, жын-шайтан ба? Оны осы күнге дейiн ажырата алмай келемiн. Әйтеуiр, өзiмнiң аман қалғаныма тәубе етемiн. Болмаса, залалын тигiзiп, аузы-басымды қисайтып кетсе не iстер едiм?

 

 

 

Орынтай КӨМЕКОВ, Түлкiбас ауданы

Оңтүстiк Қазақстан облысы.

zhasalash.kz

Автор
Последние статьи автора
Кадрлық резерв. Ол қай жағдайда компанияны құтқарады, ал қашан қызметкерлерге теріс ықпал етеді?
  • 191
Кадрлық резерв. Ол қай жағдайда компанияны құтқарады, ал қашан қызметкерлерге теріс ықпал етеді?
Қайтыс болған адамның заттарын сақтауға бола ма?
  • 238
Қайтыс болған адамның заттарын сақтауға бола ма?
Лучшие легальные букмекеры
1xbet
Бонус до 200 000 тенге
Winline
Бесплатная ставка до 20 000 тенге
Tennisi
Бесплатные 5 000 тенге
Fonbet
Бонус до 200 000 тенге
Цифра
50
50 км/ч – именно с такой средней скоростью промчался вчера по афинской трассе Вячеслав Екимов

50 км/ч – именно с такой средней скоростью промчался вчера по афинской трассе Вячеслав Екимов, чтобы завоевать серебро в велогонке с раздельным стартом.
1900
Году

Бокс был узаконен как вид спорта
2,5
ГРАММА

Масса мячика для игры в настольный теннис
5
Олимпийских колец

символизируют единство пяти континентов, хотя ни одно из них не является символом какого-то конкретного континента. Цвета колец — синий, красный, желтый, зеленый, черный, — были выбраны, как наиболее часто встречающиеся на флагах государств мира.
130
км/час

С такой скоростью летит мяч, после удара профессионального волейболиста