Бірінші мұғалім кім?

  • 233
Бірінші мұғалім кім?

Ғылым саласында әл-Фарабиді «екінші мұғалім» деп атайтынын естігенмін. Сонда бірінші мұғалім кім?
Асан НҰРБАЙ,
Ақтөбе қаласы

Есімі алты құрлыққа мәлім болған, ғылым мен мәдениет мұраларын әспеттеген ғұлама Әбунасыр Мұхаммед ибн Ұзлағ ибн Тархан әл-Фарабиге (870-950) заманында «Ал-Муаллим-ас-сани» деген атақ берілген. Бұл «екінші мұғалім» дегенді білдіреді. Өз аты – Әбунасыр, әкесі –  Мұхаммед, оның әкесі – Ұзлағ, арғы әкесі – Тархан. Туған жері – Отырар, арабтар Бараба-Фараб деп атаған.

Ал бірінші мұғалім, «Муаллим аввал» деп ежелгі грек елінің ұлы ғалымы Аристотельді атаса, көптеген зерттеушілер Фарабиді «екінші Аристотель» немесе «Шығыс Аристотелі» деп пір тұтқан. Бұлай атау себебі, ол табиғат туралы ғылымды да, өнер саласы туралы ғылымды да барынша саралаған. Ғылым тарихында әл-Фарабидің жүзден астам еңбектері белгілі. Ол сол кездегі Шығыстың ұлы қоғамдық-саяси ойшылы болған. Оның «Қайырымды қала тұрғындарының көзқарастары», «Мемлекет қайраткерлерінің нақыл сөздері» атты және басқа да еңбектері социология тарихының үздік үлгілері саналады. Оның поэзия, әдебиет саласы бойынша жазған зерттеулері де баршылық. Оның тың еңбектерінде физика, математика, астрономия пәндерінің алатын орны ерекше.

Әл-Фарабидің музыка теориясы бойынша жазған «Музыканың ұлы кітабы» (Китаб ал-мусики ал-кабир), «Музыка жайлы ғылымның элементтері туралы кітап» (Китаб устуксат илм ал-мусика), «Ритмдерді класқа бөлу» (Китаб ихса ал-ина) және т.б. еңбектері бар. «Музыканың ұлы кітабы» атты трактаты оның шығармаларының ішіндегі бірден-бір негізгі туындысы болып саналады.

Автор
Последние статьи автора
Кадрлық резерв. Ол қай жағдайда компанияны құтқарады, ал қашан қызметкерлерге теріс ықпал етеді?
  • 192
Кадрлық резерв. Ол қай жағдайда компанияны құтқарады, ал қашан қызметкерлерге теріс ықпал етеді?
Қайтыс болған адамның заттарын сақтауға бола ма?
  • 238
Қайтыс болған адамның заттарын сақтауға бола ма?
Лучшие легальные букмекеры
1xbet
Бонус до 200 000 тенге
Winline
Бесплатная ставка до 20 000 тенге
Tennisi
Бесплатные 5 000 тенге
Fonbet
Бонус до 200 000 тенге
Цифра
50
50 км/ч – именно с такой средней скоростью промчался вчера по афинской трассе Вячеслав Екимов

50 км/ч – именно с такой средней скоростью промчался вчера по афинской трассе Вячеслав Екимов, чтобы завоевать серебро в велогонке с раздельным стартом.
1900
Году

Бокс был узаконен как вид спорта
2,5
ГРАММА

Масса мячика для игры в настольный теннис
5
Олимпийских колец

символизируют единство пяти континентов, хотя ни одно из них не является символом какого-то конкретного континента. Цвета колец — синий, красный, желтый, зеленый, черный, — были выбраны, как наиболее часто встречающиеся на флагах государств мира.
130
км/час

С такой скоростью летит мяч, после удара профессионального волейболиста